el-GR English (United States)
Ιουλίου 28, 2017

Ιστορικό Αρχείο

Παναγής Τσαλδάρης

Επιφανής πολιτικός, ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος, πρωθυπουργός της Ελλάδος. Γεννήθηκε στην Κορινθία και σπούδασε νομικά στην Αθήνα και μετεκπαιδεύτηκε στη Γερμανία και στη Γαλλία. Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1910. Κατά τον Εθνικό Διχασμό υποστήριξε την αντιβενιζελική μερίδα, μετείχε ως υπουργός Δικαιοσύνης στην κυβέρνηση Δ. Γούναρη το 1915, εκτοπίστηκε μετά την επικράτηση του Ε. Βενιζέλου (1917-1920), και το 1920-1992 ανέλαβε τα υπουργεία Εσωτερικών και Συγκοινωνιών.

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, εξελέγη αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος. Αρνήθηκε να αναγνωρίσει το καθεστώς της αβασίλευτης Δημοκρατίας (το οποίο δεν αναγνώρισε παρά το 1932), και αντιτάχθηκε στο καθεστώς του Πάγκαλου (1925-1926) και μετέσχε στην πρώτη ("Οικουμενική") κυβέρνηση Α. Ζαΐμη το 1926, αναλαμβάνοντας διαδοχικά τα υπουργεία Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Παιδείας. Με μικρή κοινοβουλευτική δύναμη μετά την επικράτηση του Ε. Βενιζέλου το 1928, άσκησε δριμεία κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης και ιδιαίτερα στη σύναψη των ελληνοτουρκικών συμφωνιών του 1930.

Στις εκλογές του Μαρτίου 1933 ο Π.Τσαλδάρης επικράτησε και σχημάτισε κυβέρνηση, η οποία παρέμεινε στην εξουσία ως το 1935. Στην περίοδο αυτή, υπέγραψε το Σύμφωνο Εγγυήσεως του κοινού συνόρου με την Τουρκία (1933) και το τετραμερές Βαλκανικό Σύμφωνο (1934).

Παράλληλα, υπό τις δυσμενείς συνθήκες που προκάλεσε η αναβίωση του διχασμού, παραιτήθηκε, επανήλθε στην πρωθυπουργία μετά τις εκλογές του 1935, για να ανατραπεί τον Οκτώβριο του ίδιου έτους από τους ακραιφνείς φιλομοναρχικούς στρατιωτικούς που επανέφεραν στον θρόνο τον Γεώργιο Β'.

Ο Π. Τσαλδάρης κέρδισε, χωρίς αυτοδύναμη πλειοψηφία, τις εκλογές του 1936 και καταψήφισε στη Βουλή την πρώτη κυβέρνηση του Ι. Μεταξά, ο οποίος λίγο αργότερα εγκαθίδρυσε δικτατορικό καθεστώς στη χώρα. Απεβίωσε στη διάρκεια του έτους 1936.



Αρχειακή συλλογή Παναγή Τσαλδάρη


Το αρχείο του Παναγή Τσαλδάρη καλύπτει την περίοδο από το 1911 μέχρι το 1936 και περιήλθε στο Ιδρυμα με δωρεά της κ. Ελλης Μαλάμου. Η ταξινόμηση του σε οκτώ φακέλλους και καταγραφή του αρχειακού υλικού έγινε από την ιστορικό κ. Χ. Βάρδα. Τα δεδομένα έχουν εισαχθεί στην κεντρική μηχανοργάνωση του Ιδρύματος και έχουν εκτυπωθεί οι σχετικοί περιγραφικοί κατάλογοι. Μέσα από το αρχείο παρέχονται στον ερευνητή πολύτιμα στοιχεία για τις ελληνικές πολιτικές εξελίξεις, την δομή και τη λειτουργία του Λαϊκού Κόμματος, την λειτουργία των θεσμών, ενώ ανάγλυφα παρουσιάζεται η πολιτική δράση του ίδιου του Π. Τσαλδάρη. Ιδιαίτερη ενότητα του αρχείου συγκροτεί το προσφυγικό ζήτημα. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προσωπική αλληλογραφία του Π. Τσαλδάρη που καλύπτει την περίοδο 1924-1936. Το αρχειιακό υλικό ψηφιοποιήθηκε στο σύνολό του και τεκμηριώθηκε κατά έγγραφο στο πλαίσιο του έργου "Τεκμηρίωση, Ψηφιοποίηση και Ανάδειξη των Αρχείων Παναγή Τσαλδάρη,  Κωνσταντίνου Τσαλδάρη και Λίνας Τσαλδάρη" που εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Κοινωνία της Πληροφορίας" με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ελληνικό δημόσιο.